ABD’den 86 sayfalık Türkiye raporu: Kürtler tehdit ve şiddete maruz kalıyor

  • dünya
  • 18:31 23 Nisan 2024
  • |
img

ANKARA - ABD Dışişleri Bakanlığı'nın 86 sayfalık Türkiye raporunda Kürtlerin, mültecilerin, inanç gruplarının tehdide ve şiddete maruz kaldığı, gazetecilerin keyfi gözaltına alındığı ve tutuklandığı vurgulandı. 

ABD Dışişleri Bakanlığı, ülkelerin insan hakları uygulamalarını değerlendirdiği yıllık raporunu yayımladı. Yayımlanan raporun 86 sayfasında Türkiye'ye yer verildi. Raporda, Türkiye'de Kürtlerin, mültecilerin, LGBTİ+'lar'ın tehdide ve şiddete maruz kaldığı, gazetecilerin keyfi gözaltına alındığı ve tutuklandığı ifade edildi. Raporun Türkiye bölümünde, seçimler öncesi getirilen kısıtlamalara dikkat çekildi.
 
Raporun giriş kısmındaki özette, geçen yıl mayıs ayındaki cumhurbaşkanlığı ve milletvekili seçimleri öncesinde toplanma, örgütlenme ve ifade özgürlüklerine getirilen kısıtlamaların yıl içinde Türkiye'deki insan hakları durumunu olumsuz etkileyen önemli bir gelişme olduğu kaydedildi.
Raporun özet kısmında “önemli insan hakları sorunları” şu şekilde sıralandı:
 
"* Zorla kaybetme.
 
* Hükümet tarafından veya hükümet adına işkence veya zalimane, insanlık dışı veya aşağılayıcı muamele veya cezalandırma.
 
* Keyfi tutuklama veya gözaltı.
 
* Yargının bağımsızlığı ile ilgili ciddi sorunlar.
 
* Siyasi mahkumlar veya tutuklular.
 
* Başka bir ülkedeki bireylere karşı sınır ötesi baskı.
 
* Gazetecilere yönelik şiddet ve şiddet tehditleri, gazetecilerin haksız yere tutuklanması veya yargılanması, sansür veya ifadeyi sınırlandırmak için cezai hakaret yasalarının uygulanması veya uygulama tehdidi dahil olmak üzere ifade ve medya özgürlüğüne yönelik ciddi kısıtlamalar.
 
* İnternet özgürlüğüne yönelik ciddi kısıtlamalar.
 
* Hükümet dışı kuruluşların ve sivil toplum kuruluşlarının örgütlenmesi, finansmanı veya faaliyetlerine ilişkin aşırı kısıtlayıcı yasalar dahil, barışçı toplanma ve örgütlenme özgürlüğüne yönelik ciddi müdahaleler.
 
* Bir devletin toprakları içinde hareket ve ikamet özgürlüğüne ve ülkeyi terk etme hakkına getirilen kısıtlamalar.
 
* Mültecilerin, yaşam veya özgürlük tehdidi gibi ciddi zararlar veya ayrı bir insan hakları ihlali teşkil edecek diğer kötü muameleler dahil işkence veya zulüm görecekleri bir ülkeye geri gönderilmesi.
 
* Ulusal ve uluslararası insan hakları örgütlerine yönelik ciddi hükümet kısıtlamaları veya tacizleri.
 
* Aile içi veya yakın partner şiddeti, cinsel şiddet, işyerinde şiddet, çocuk yaşta, erken ve zorla evlilik, kadın sünneti, kadın cinayetleri ve bu tür şiddetin diğer biçimleri dahil toplumsal cinsiyete dayalı kapsamlı şiddet.
 
* Mülteciler ve Kürt azınlıklar gibi ulusal/ırksal/etnik grupların üyelerini hedef alan şiddet veya şiddet tehdidi içeren suçlar.
 
* Lezbiyen, gey, biseksüel, transseksüel, queer veya interseks bireyleri hedef alan şiddet veya şiddet tehdidi içeren suçlar.”
 
POLİS ŞİDDETİ 
 
PKK veya FETÖ ile bağlantılı olduğu iddia edilen kişilerin, gözaltında "kötü muamele" veya "istismara maruz kalma" olasılığının daha yüksek olduğu belirtilen raporda, “22 Mart'ta beş Türk polis memurunun, Kürtlerin çoğunlukta olduğu Lice ilçesinden 14 yaşındaki bir çocuğu kaçırdığı ve daha sonra elleri ve ayakları bağlı bir şekilde uzak bir bölgeye attığı iddia edildi. Diyarbakır Başsavcılığı soruşturma başlattığını ve polis memurlarını mağduru ‘yasadışı olarak alıkoymak’ ve cep telefonuna ‘mala zarar vermekle’ suçladığını duyurdu, ancak Diyarbakır Barosu polis memurlarının daha ağır suçlamalarla yargılanmasını talep etti’’ denildi. 
 
CEZAEVLERİNDE HAK İHLALLERİ 
 
Cezaevi ve gözaltı merkezlerindeki hak ihlallerine de yer verildi. Raporda buna ilişkin, “Yetkililer zaman zaman inandırıcı istismar ve kötü muamele iddialarını soruşturmuş ancak genellikle bu soruşturmaların sonuçlarını kamuya açık bir şekilde belgelendirmemiş veya failleri sorumlu tutmak için harekete geçilip geçilmediğini kamuya açıklamamıştır” diye belirtildi. 
 
‘YARGI YÜRÜTME ORGANININ ETKİSİNDE’
 
Raporun “Kamuya açık adil yargılamanın reddi’’ başlığı altında, “Yasa bağımsız bir yargı öngörmekle birlikte, yargı özellikle yürütme organının etkisine maruz kalmaya devam etti” denildi. Eylül 2023'te Yargıtay’ın Gezi Davası'ndan tutuklanan iş insanı Osman Kavala ve diğer sanıkların 2016 darbe girişimi ve 2013 Gezi Parkı protestolarında rol oynadıkları iddiasıyla mahkumiyet kararını onaması bu başlık altında incelendi. Raporda buna dair,  “Yargıtay Kavala'nın serbest bırakılmasına hükmeden Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin (AİHM) iki kararını hiçe saydı’’ ifadeleri yer aldı.
 
Raporda, “Hakimler ve Savcılar Kurulu, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu'nun ‘Yüksek Seçim Kurulu üyelerine hakaret ettiği’ iddiasıyla aldığı cezanın temyiz başvurusunu görüşmekle görevli üç yargıçlı temyiz heyetinin başkanını ve bir üyesini görevden aldı’’ ayrıntısına da yer verildi. Ayrıca, “Alt mahkemeler, Anayasa Mahkemesi tarafından verilen kararları zaman zaman görmezden gelmiş veya uygulanmasını önemli ölçüde geciktirmiştir’’ vurgusu yapıldı. 
 
‘CEZAEVİNDEKİ KİŞİ SAYISI TARTIŞMALI’
 
Raporun “Siyasi Mahkumlar ve Tutuklular’’ başlığı altında FETÖ ve PKK ile bağlantılı cezaevindeki kişi sayısının tartışma konusu olduğu kaydedildi. Raporda Gezi Davasından 18 yıl ceza verilen TİP Hatay seçilmiş milletvekili Can Atalay’ın dava sürecinde 2023 yılı boyunca yaşananlar da özetlendi.
 
‘BASIN VE İFADE ÖZGÜRLÜĞÜ KISITLANIYOR’
 
Raporun "Sivil Özgürlüklere Saygı Başlığı" altında ise, Anayasa ve kanunların, belirli sınırlar dahilinde ifade özgürlüğü ve basın özgürlüğü sağladığı kaydedildi; ancak “Hükümet, basın ve diğer medya mensupları da dahil olmak üzere ifade özgürlüğünü kısıtladı. Hükümet, önde gelen muhalif ve bağımsız gazetelerden gazetecilere dava açtı ve gazetecileri hapse atarak ülkede ifade özgürlüğünü engelledi’’ ifadeleri yer aldı. Raporda, “Birçok durumda bireyler, hukuk veya ceza davası veya soruşturma riski olmadan devleti veya hükümeti alenen eleştiremedi ve hükümet bazı dini, siyasi veya kültürel görüşlere sempati duyan bireylerin ifadelerini kısıtladı. Hassas konularda ya da hükümeti eleştirecek şekilde yazanlar ya da konuşanlar işlerini kaybetme, adalet sistemindeki yetkililer tarafından istismar edilme, para cezasına çarptırılma ve hapse atılma riskiyle karşı karşıya kaldılar. Hükümet yüzlerce kişiyi ifade özgürlüklerini kullandıkları için mahkum etti ve cezalandırdı’’ denildi.
 
Raporda şu ifadeler yer aldı: “Medya ve insan hakları kuruluşları, Türk Emniyet Müdürlüğü'nün 25 Nisan'da PKK'ye karşı operasyon olarak nitelendirilen bir operasyonla, Diyarbakır merkezli çok sayıda baroya, STK'ya, haber ajansına ve eve baskın düzenlediğini bildirdi. Polis, PKK'ya mali yardım ve hukuki destek sağlamak, PKK'ya adam toplamak, PKK propagandası yapmak ve ‘60'tan fazla gösteri düzenlemek’ şüphesiyle Diyarbakır ve diğer güneydoğu illerinde 110'dan fazla kişiyi gözaltına aldı.”
Diyarbakır Barosu Başkan Yardımcısı Mehdi Özdemir basına yaptığı açıklamada, 25'i avukat, gazeteci ve hak savunucusu olmak üzere 150'ye yakın kişinin gözaltına alındığını söyledi.
 
Raporda Mezopotamya Ajansı (MA) editörü Abdurrahman Gök’ün gözaltına alındığına da şu ifadelerle yer verildi: “Gözaltına alınanlar arasında Halkların Demokratik Partisi (HDP) parti yöneticileri ve medya kuruluşu Mezopotamya Ajansı editörü Abdurrahman Gök'ün de olduğu bildirildi.”
 
DEPREMDE İNTERNET SORUNU 
 
6 Şubat'ta meydana gelen iki depremin ardından hükümetin kurtarma çalışmaları sırasında, ulusal güvenlik yasasını ihlal ettiği iddia edilen depremle ilgili içeriği kaldırmak için yetersiz adımlar attığını düşündüğü Twitter'da bant genişliğini tahminen yüzde 90 oranında azalttığı ya da internet kullanıcılarının veri iletimini kasıtlı olarak yavaşlattığına yer verildi. Jeolog Övgün Ahmet Ercan’ın 28 Şubat’ta depremle ilgili sanal medya paylaşımları nedeniyle  "kamuoyuna açıkça yanlış bilgi yaymak" suçlamasıyla gözaltına alınmasına değinildi.
 
‘MÜLTECİ KARŞITI SÖYLEMLER ARTTI’
 
Depremlerin ardından iktidar, mültecilerin etkilenen bölgelerde kayıtlı oldukları şehirlerden ayrılmalarına izin vermek için seyahat izni muafiyetleri çıkardığı kaydedilen raporda, “Mayıs ayındaki cumhurbaşkanlığı ve parlamento seçimleri öncesinde ve Şubat ayındaki depremlerin ardından, bazı siyasi partiler ve aşırı sağcı gruplar mülteci karşıtı söylemler kullanmış ve kamuoyunun duygularını harekete geçirmek için sahte olduğu iddia edilen videolar yayınlamıştır’’ ifadeleri de yer aldı.
 
‘ALEVİLER, ERMENİLER, YAHUDİLER HEDEF GÖSTERİLDİ’
 
Raporun ‘’Ayrımcılık ve toplumsal istismar’’ başlığı altında, antisemitik söylemlerin yıl boyunca yazılı basında ve sosyal medyada devam ettiği kaydedildi. Hamas'ın ekim ayında İsrail'e saldırmasının ardından tacizlerin arttığı bildirildi. Raporda, ‘’Hükümet yanlısı günlük gazete Yeni Akit, 'Siyonist Uşakları Vatandaşlıktan Çıkarın' manşetiyle Yahudi Türkleri hedef gösterdi. 27 Ekim'de İzmir'deki bir sinagog ve cemaat merkezi, üzerinde Türkçe 'Katil İsrail' yazan kırmızı sprey boyalı bir grafitiyle tahrip edildi’’ denildi. Raporda, ‘’Aleviler ve Ermeni Apostolik Hıristiyanlar dahil, Hıristiyanlar nefret söylemi ve ayrımcılığa maruz kalmaya devam etmiştir’’ ifadeleri yer aldı.
 

Diğer başlıklar

18:45 Bakırhan Curnê Reş'te: Hile yapanlara sandıkta iyi bir ders vereceğiz
18:40 Sosyal İş Sendikası'ndan tutuklanan üyeleri için çağrı
18:31 İsrail saldırıları protesto edildi
18:26 AKP’li belediyeden İmrahor mahallesinde yıkım kararı
18:21 Seçime 2 gün kaldı: Perî’yi geri alacağız
18:01 Emine Şenyaşar’ın Adalet Nöbeti 117’nci gününde
17:56 İÖM nöbetin 4’üncü gününde adalet talebini yineledi
17:46 Garo Paylan'a hakaretten yargılanan sanığa para cezası
16:53 Eğitim Nöbeti: Bizim olanı mücadele ederek kazanacağız | YENİLENDİ
16:33 1 Mayıs tutuklularından 3'ü tahliye edildi
16:08 Engelliler için iki dilli sinyalizasyon
16:05 Cinsel saldırı faili korucu tahliye edildi: Hiçbir önlem alınmadı
15:22 'Özgürlük' talepli kampanya kapsamında okuma etkinliği
15:16 Oyuncu Uğurlu hayatını kaybetti
15:01 Arkeolojik Sit Alanı'ndaki taş ocağı yargıya taşındı
14:50 Siyasetçilere verilen 339 yıl hapis cezası protesto edildi
13:57 Basın-İş’ten Yeni Yaşam etkinliğine katılım çağrısı
13:48 İran'daki kanser hastası Kürt tutsak hastanede kelepçeli tutuluyor
13:29 Kürtçenin tutanaklara 'X' diye geçmesi kişisel görüşmüş!
13:04 Dış ticaret açığı yüzde 12,9 arttı
12:30 Gazeteciler kıdem tazminatı gerekçesiyle işten çıkarılacak
12:09 Yoksulluk sınırı asgari ücretin 3 buçuk katı
12:07 Qileban’da şüpheli çocuk ölümü
12:00 Kayıp çocuğun cenazesi sulama kanalında bulundu
11:53 Avukatlar İmralı’ya gitmek için başvurdu
11:45 İstanbul ve Bursa’da erkek şiddeti
11:39 Sinpaş'ın yasağa rağmen inşaata devam ettiği tespit edildi
11:23 Servislerin kaldırılması protesto edildi
11:16 Tesisatçı Akın davasında 13 yıl sonra avukatsız keşif yapıldı
11:12 İkizköy muhtarına verilen ceza iptal edildi
10:46 DEM Parti Abdullah Öcalan'la görüşmek için bakanlığa başvurdu
10:27 Ecevit Piroğlu 109 gündür açlık grevinde: 48 kiloya düştü
10:04 'Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'ni 'durdurma' davası açıldı
09:46 Gözaltına alınan 11 öğretmen serbest bırakıldı
09:46 Tarsus'daki kazada yaralanan çocuk yaşamını yitirdi
09:41 İzmirliler: Ekonomi köklü değişimle düzelir
09:37 Hastanede intihar soruşturmasında ihmal: Ölmesi beklenmiş!
09:36 Gazeteci Aktan: 'Etki ajanlığı' düzenlemesindeki amaç susturmak
09:31 11 ay tutuklu kalan kadınların davasının reddine karar verildi
09:29 Tutsakların ‘özgürlük’ eylemi 186’ncı gününde
09:25 Meteorolojiden yağış uyarısı
09:22 9 yıldır İmralı'da tutulan kardeşini sadece 1 kez görebildi
09:19 Gezi Direnişi 11 yaşında: En haklı toplumsal hareketti
09:14 Kayyım 290 milyona mal olan taşınmazları seçim öncesi devretti
09:12 Asimilasyon merkezi YİBO'lara dair yeni çalışma
09:08 DEM Parti Curnê Reş'te 843 görevliyle sandıkları koruyacak
09:07 Roboskî'yi anan müdüre kınama, görevden alma ve dava
09:06 Gabar'da yaşam tehlikede
09:05 Sanal bireycilik nasıl aşılır?
09:02 Mutlak tecrit 39'uncu ayında: AİHM kararı uygulanmalı
09:01 Tarsus’tan 5 tutsak farklı cezaevlerine sevk edildi
09:00 30 MAYIS 2024 GÜNDEMİ
08:16 Kenya'da sel felaketi: 52 kişi kayıp
29/05/2024
23:37 Xîzan’da gözaltına alınan 2 kişi serbest bırakıldı
23:20 İnşaat işçilerinin eylemi kazanımla sonuçlandı
23:13 Çandar: Dışişleri Bakan Yardımcılarından birinin vize şirketleriyle ilişkisi var
22:40 Yasağı dinlemeyen ODTÜ’lü öğrencilerden devrim yürüyüşü
22:35 DEM Parti ‘Kobanê'den Gezi'ye özgürlük ve adalet buluşması’ düzenleyecek
21:02 ‘Bir araya gelin ve sokak hayvanlarının katledilmesini durdurun'
20:20 Dêrsim’de Gülistan Doku futbol turnuvasının final maçı oynandı
19:56 Birçok kentte İsrail protestosu: Filistin’deki katliamı durdurun
19:27 KHK eyleminde Filistin için çağrı
19:20 116 gündür bakanlık önünde: Emine Şenyaşar’ın feryadı herkes içindir
19:02 11 öğretmen bakanlık önünde darp edilerek gözaltına alındı
18:45 1 Mayıs tutuklusu 42 kişi hakkında 567 yıl hapis istemi
18:28 BM önüne siyah çelenk bırakıldı: Tecridi görmezden gelemezsiniz
18:09 Eski belediye meclis üyesine beraat ve ceza
17:18 Adalet Bakanlığı'na yürümek isteyen annelerden 'tülbentli' eylem
17:11 Kadir İnanır hastaneye kaldırıldı
17:04 Özdemir’in idam cezası üst mahkeme tarafından onandı
15:59 TJA'dan ‘Hakikat okumaları’ atölyesi
15:55 ‘Direnişimiz elden ele’ sergisine yoğun ilgi
15:42 Seçime son 4 gün: Curnê Reş'i farkla kazanacağız
15:27 Qoser'de bir kadın ağır yaralı halde bulundu
14:27 Adana'da ulaşıma yüzde 43 zam
14:26 İmralı’da tutulan Aktaş’ın ailesinden ÖHD ve İHD’ye başvuru
14:11 Sağlıkçılar ‘Vergide adalet’ istedi
14:09 Özgür Gündem gazetesi davası ertelendi
14:08 Hekimler sorunların giderilmesi için yasal düzenleme talep etti
13:44 Zabıtalar mobbingi protesto etti
13:39 1 Mayıs tutsaklarıyla dayanışma mektupları
13:30 Xîzan’da askeri operasyon
13:13 2 günde 67 kez kimyasal silah kullanıldı
13:02 İran rejim güçleri 1 kolberi katletti
12:50 14 yıldır devam eden davada ceza talebi
12:37 AKP'nin hayvanları 'öldürme' teklifi Meclis'te
12:21 Alanya’da şüpheli kadın ölümü
12:18 DEM Parti’den Çorum Katliamı açıklaması
12:08 DEM Parti'den 'ağırlaştırılmış müebbet cezasının infazına ara verme' teklifi
12:04 Av. Nakıpoğlu'ndan uyarı: Bir suç zinciri olabilir
11:47 İYİ Partili belediye başkanına cinsel tacizden hapis cezası
10:26 Tutsakların ‘özgürlük’ eylemi sürüyor
10:10 Brezilya’da selde ölenlerin sayısı 169'a çıktı
10:08 İzmir'de bir kişi anne ve babasını öldürdü
09:49 Gingell: CPT cesur olup, İmralı'ya dair bilgi vermeli
09:36 Af Örgütü: İran'da 2023'te 853 kişi idam edildi
09:32 Cezaevlerinde çıplak arama sürüyor: Kadın kimliğini ezme çabası
09:29 6’ncı Ma Music Günleri’ne katılım çağrısı
09:22 YDG'li Özken: Gençler için mücadele bir seçenek değil zorunluluk
09:20 Özsavunma diyalektiği: Jin, jiyan, azadî
09:13 Anneler 'adalet' talebiyle Ankara yolunda
09:11 Curnê Reş seçimleri için hukukçulara gözlemci heyet çağrısı
09:10 Bir 'Mezopotamya' orkestrası
09:04 Altına zam imitasyona talebi arttırdı
09:01 'AKP'liler para karşılığında belediyeye işçi aldı' iddiası
09:00 29 MAYIS 2024 GÜNDEMİ
08:39 300 Êzidî daha Şengal’e döndü
08:33 Komisyon: Yeni seçim tarihi belirlenmeli
08:30 Birçok kent için yağış uyarısı
28/05/2024
22:52 14 kurumdan tutsakların yaşam hakkının korunması talebi
22:29 Mûş’ta Gülistan Doku futbol turnuvası başladı
22:20 Curnê Reş’te gençlerden DEM Parti’ye destek
22:17 ‘Direniş haftası’ ilan eden öğretmenler üç gündür nöbette
22:11 Riha'da şüpheli kadın ölümü
21:59 AKP’li Yurdunuseven hasta tutsaklar için ‘canlı bomba’ dedi
21:19 Perî’de yollar seçime 4 gün kala yamalandı
20:40 Sokak hayvanları tasarısına karşı eylem dördüncü gününde
20:25 Gever’de 2 kişi tutuklandı
20:16 İki kez kalp krizi geçiren tutsak ameliyattan sonra nezarethanede tutuldu!
19:26 İsrail saldırılarına karşı mücadele çağrısı
18:54 Perî’de seçim çalışmaları sürüyor: İrademize sahip çıkalım
18:38 Bedrettin Akdeniz mezarı başında anıldı
17:50 İsrail yine Refah’ı vurdu: En az 21 ölü
17:26 Şenyaşar’ın eylemi ziyaretlerle sürüyor
17:19 Taciz faili beraat etti
17:06 Toprağını savunan 75 yaşındaki kadına para cezası
17:01 DEM Partili belediyeden ‘kadın dinlenme evi’ projesi
16:58 Irkçı saldırı davasında sanığa müebbet hapis istemi
16:33 Curnê Reş’te gençler ve emekçilere seçim ziyareti
16:23 Bucak: Yerel ekonomi politikası geliştirilmeli
16:20 DEM Parti’den ağır hasta tutsak Kuday için başvuru
16:16 İkinci Kobanê iddianamesi: Beraat verilen ölümler yeniden dosyada
16:08 Eriş ve beraberindeki gençler tahliye edildi
15:48 ‘Roboskî ile Refah katliamları aynı siyasetin ürünüdür’
15:45 Sondaj kuyularına karşı açılan davada karar bekleniyor
15:18 Köylüler maden için yapılacak ÇED toplantısını engelledi
15:17 6'ncı Ma Music Günleri başlıyor
15:12 Silopiya’da 200 dönümlük buğday tarlası küle döndü
14:59 Kadınlardan Okan Buruk’a küfürlü tezahürat tepkisi
14:54 Ata: Demokratik çözüm düşüncesini toplumsallaştırmalıyız
14:39 Mersen işçileri grevlerini Fransa Konsolosluğu önünde taşıdı
14:21 Sêwereg'te DEDAŞ protestosu
14:20 Hatimoğulları’ndan Yeni Yaşam'a dayanışma mesajı
14:19 ÖHD: Çözümün yolu İmralı tecridine son vermektir
14:17 TJA'dan Silopiya'da okuma etkinliği
14:05 AKP'li belediye 300 işçiyi işten çıkardı
13:49 7’nci Uluslararası Çocuk Diyarı Film Festivali başlıyor
13:47 Tutsak kadınların çizdiği resimler sergilenecek
13:29 STÖ ve partilerden yeni müfredata karşı 'ortak mücadele' kararı
13:06 Efrîn’de 2 yurttaş kaçırıldı